Jak efektywnie uczyć się słownictwa

Gramatyka czy słownictwo? Co jest ważniejsze? To pytanie zadajemy sobie często siadając do pracy domowej, czy ćwicząc kolejny zaprzeszły czas. Na to pytanie nie da się jednoznacznie odpowiedzieć. Wiadomo jednak, że słowa mają dużą wartość komunikacyjną. Nie odmieniając czasowników, mówiąc nieskładnie da się przekazać informację, tymczasem znając gramatykę, nie da się jej użyć bez znajomości słownictwa. A jak uczyć się słówek, aby było to łatwe, skuteczne a nawet przyjemne?

POZNAWAJ SŁÓWKA W KONTEKŚCIE
Słowa bez kontekstu niewiele znaczą. Są tylko wyrazami w słowniku poszeregowanymi alfabetycznie. Gdy chcesz wzbogacić słownictwo dużo czytaj i słuchaj. Nowe słówka zaznaczaj (np. zakreślaj fluorescencyjnym flamastrem) i zastanawiaj się co oznaczają. Nie sięgaj od razu po słownik. Czasem kontekst może być na tyle oczywisty, że domyślisz się co oznacza dane słowo. Zgodnie z zasadami neurodydaktyki to co odkryjemy sami zostanie w naszej pamięci, to co nam zostanie „wyjaśnione” łatwiej umknie.

UCZ SIĘ SŁÓWEK W GRUPACH PO 7
Nasza pamięć operacyjna ma możliwość przechowywani około 7 elementów, mogą to być słowa, mogą to być zwroty, ale powinno być ich mniej więc 7. Gdybyśmy chcieli nauczyć się naraz większej ilości słów, nasza pamięć by się „zablokowała”. Dlatego grupuj słowa, ucz się danej grupy a potem dopiero sięgaj do następnej grupy słówek.

PRAWIDŁOWO ZANOTUJ W ZESZYCIE
Na pewno słyszeliście o zeszytach do słówek. Można je prowadzić, można tez notować słówka w zwykłym zeszycie do wszystkiego. Ważne, aby każde nowe słowo było zanotowane, o ile poziom kursanta pozwala, bez języka polskiego. Można słowo albo narysować, albo napisać definicję. Do tego warto przepisać zdanie z kontekstu, w jakim je poznaliśmy. Wówczas nawet bez czytania definicji znaczenie danego słowa nam się przypomni. Od poziomu A2, warto też notować synonimy i antonimy, a także różne znaczenie słowa, o ile takie istnieją.

UŻYJ W ZDANIU
Przy nauce słówek nie warto powtarzać w kółko odosobnionego słowa. Jako, że słówka funkcjonują w kontekście warto ten kontekst budować. Należy więc tworzyć z nimi choćby pojedyncze zdania. Oczywiste jest, że im niższy poziom zaawansowania tym trudniej tworzyć zdania, bo mamy mały bagaż językowy,ale warto próbować, choćby opisując ludzi wokół nas (wygląd zewnętrzny), nasz pokój (meble), czy naszą dzielnicę (obiekty w mieście).

UŁÓŻ HISTORIĘ (STORYTELLING)
Gdy już poukładaliśmy kilka pojedynczych zdań z nowymi słówkami warto spróbować ułożyć całą historię. Może ona być śmieszna, dziwna, absurdalna. Ważne, aby użyć w niej wszystkich słówek z danej grupy.

8 RAZY W SPONTANICZNYM KONTEKŚCIE
Aby słówko przeszło do pamięci trwałej powinno być ono użyte 8 razy w spontanicznym kontekście. To trudne! Gdzie znaleźć taki kontekst? Gdzie można używać tych słówek? Układajmy więc historie z nowo-poznanymi słówkami. Jeśli to jest za trudne układajmy zdania, mówmy sami do siebie. Nawet jeśli nie jest to spontaniczny kontekst słówko w końcu się utrwali.

FISZKI
Ciekawą techniką do powtarzania słownictwa jest tworzenie fiszek. Wersja analogowa polega na napisaniu z jednej strony małej kartki słowa w obcym języku, a drugiej… no właśnie NIE PO POLSKU! Słowo można narysować, nawet symbolicznie, a na wyższych poziomach można napisać definicję. Takie fiszki można powtarzać codziennie, losować słówka do opowiedzenia z nimi historii, bawić się w antonimy i synonimy. Można dzielić słowa na łatwe, trudne, ważne, mniej ważne etc.
Jeśli wolimy wersję nowoczesną, warto skorzystać z gotowych narzędzi on-line. Programów jest wiele. My polecamy Quizlet (www.quizlet.com). Program umożliwia tworzenia własnych baz słówek, do każdego słowa można dodać grafikę, każde słowo może być odczytane przez komputer. Ta ostatnia funkcjonalność doskonale się sprawdza np. w przypadku języka francuskiego, gdzie wymowa sprawia wiele trudności uczącym się. Program proponuje także kilka rodzajów ćwiczeń ułatwiających zapamiętanie grup słówek.

CODZIENNIE
Ostatnią, choć chyba najważniejszą sprawą związana z nauka słówek jest częstotliwość. Codziennie a w małych dawkach. Lepiej każdego dnia w drodze do szkoły czy do pracy zajrzeć do słówek, ułożyć zdania, powtórzyć fiszki, niż poświęcić na to całą niedzielę i mieć przerwę do następnego tygodnia.

POWODZENIA!